Nuancering bij berichtgeving over naleving in de incassosector

Op 31 maart 2026 kwam de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) met de mededeling dat een aanzienlijk aantal incassodienstverleners de wet overtreedt. Dat is een stevige constatering. Toezicht en handhaving zijn essentieel voor een gezonde sector, en overtredingen moeten worden aangepakt.

Tegelijkertijd vraagt dit beeld om duiding.

Wie alleen de koppen leest, krijgt de indruk dat de sector breed tekortschiet. Wie naar de context kijkt, ziet een branche die zich in hoog tempo ontwikkelt, investeert en zich structureel aanpast aan nieuwe wetgeving.

1. Implementatie van ingrijpende wetgeving

De Wet kwaliteit incassodienstverlening (Wki) is in 2024 in werking getreden. Het betreft een fundamentele wijziging in het speelveld, met nieuwe eisen op het gebied van registratie, communicatie, dossiervorming en toezicht.

De sector heeft deze veranderingen in korte tijd moeten implementeren. Dat vraagt aanpassing van processen, systemen en werkwijzen. Dat bij inspecties in deze fase tekortkomingen worden vastgesteld, is niet verrassend en past bij een transitieperiode — niet bij onwil.

2. Toezicht richt zich op risico’s, niet op het gemiddelde

De Inspectie bezoekt primair partijen waar signalen of klachten over zijn. Dat is logisch vanuit toezicht perspectief, maar betekent ook dat de bevindingen niet één-op-één vertaald kunnen worden naar de gehele sector.

De uitkomsten geven inzicht in waar het misgaat — niet in hoe het merendeel van de markt opereert.

3. Aantoonbare professionalisering van de sector

Parallel aan het toezicht zien wij — en ook onafhankelijke onderzoeken bevestigen dit — een duidelijke kwaliteitsverbetering binnen de branche.. Zo heeft Berenschot recentelijk – in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid  (SZW) – een onderzoek uitgevoerd dat in kaart brengt hoe buitengerechtelijke incasso van consumentenvorderingen in Nederland werkt, hoe deze praktijk sinds 2016 is veranderd, en hoe schuldeisers en incassodienstverleners samenwerken.

Uit dit onderzoek blijkt dat er duidelijk sprake is van een cultuuromslag naar sociaal incasseren. Er is sprake van een duidelijke verschuiving: van strikt en snel innen, naar betaaloplossingen, kostenbeperking en oog voor kwetsbare consumenten.

Ook constateren de onderzoekers een kwaliteitsslag bij incassodienstverleners:

• van snelle incasso naar duurzame oplossingen
• van standaardprocessen naar maatwerk
• van kostenmaximalisatie naar kostenbeheersing en klantbehoud

Daarnaast is de kwaliteit van dossieropbouw, communicatie en interne sturing zichtbaar verbeterd. Dit sluit aan bij wat NowID dagelijks ziet in de praktijk en in gesprekken met aangesloten partijen.

4. Overtredingen zijn vaak van administratieve aard

De term “overtreding” vraagt om precisie. In veel gevallen gaat het om procedurele of administratieve tekortkomingen, zoals:

onvolledige informatieverstrekking

onvoldoende duidelijke formuleringen

afwijkingen in documentatie of procesvastlegging

Dit zijn relevante aandachtspunten die verbeterd moeten worden. Tegelijkertijd is het belangrijk om onderscheid te maken met ernstige misstanden. Die bestaan, maar zijn niet representatief voor de sector als geheel

5. Publiek beeld loopt achter op de realiteit

Negatieve signalen halen de publiciteit — structurele verbeteringen zelden. Daardoor ontstaat een beeld dat geen recht doet aan de ontwikkeling die gaande is.

De realiteit is dat incassodienstverleners substantieel investeren in compliance, technologie en mensgerichte benaderingen. De sector beweegt zichtbaar richting hogere kwaliteit en grotere maatschappelijke verantwoordelijkheid

Er zijn verbeterpunten, maar de sector boekt enorme vooruitgang

Het is goed dat de Inspectie scherp toeziet. Het is goed dat overtredingen worden aangepakt. Maar het beeld van een sector die massaal de regels aan de laars lapt, doet geen recht aan de werkelijkheid. Wat we vandaag zien, is een branche in snelle professionalisering: die openstaat voor toezicht, die actief investeert in kwaliteit en die maatschappelijk verantwoord incassobeleid omarmt.
Daarom verdient het Inspectiebericht nuance: Niet omdat overtredingen onbelangrijk zijn – maar omdat de sector als geheel steeds beter, compliant wordt, hard werkt aan naleving, en zich inzet voor verantwoord incasseren.